Meer politieke druk bij prestatieafspraken door Woningwet

Interview met Leo van Diemen, beleidsmedewerker Lefier

De herziene Woningwet is ruim anderhalf jaar van kracht. Wat betekent deze landelijke wetgeving voor een corporatie? Platform31 sprak met Leo van Diemen, beleidsmedewerker bij woningcorporatie Lefier. Hij vertelt over de effecten van de Woningwet in Emmen. “We merken meer politieke belangen van wethouders bij de prestatieafspraken sinds de herziene Woningwet.”

Betaalbaarheid en beschikbaarheid zijn belangrijke Rijksprioriteiten. Hoe zit dat bij jullie in Emmen?

“Emmen is een krimpgemeente waar we te maken hebben met dalende bevolkingscijfers. Er zijn in principe voldoende betaalbare woningen voor de doelgroep. Deze woningen zijn hoofdzakelijk uit de jaren ’60 en ’70 én grondgebonden met een groot woonoppervlak van ongeveer 100m2. Onze opgave is kwalitatief en niet kwantitatief. Er zijn geen extra woningen nodig, maar we willen vooral de kwaliteit op peil houden en verbeteren. Daarop heeft de Woningwet weinig invloed . Uiteraard maken we met de gemeente en de huurdersorganisatie wel prestatieafspraken over het bezit dat we aanpakken.

Ook kiezen we er bewust voor om een DAEB-corporatie te zijn. Ongeveer 10.000 woningen, een derde van onze totale woningvoorraad, zitten qua wws-punten boven de 142 en kunnen we als vrije sector woningen verhuren. Dat doen we bewust niet. We houden de meeste woningen in onze DAEB-tak. De woningen die wel in de vrije sector huur zitten, ongeveer 4% van het totale bezit, willen we optimaal laten renderen. De opbrengst daarvan laten we ten goede komen aan de sociale huurwoningen.“

Hoe belangrijk is het energiezuinig maken van jullie woningen?

“Duurzaamheid en betaalbaarheid zijn onze uitgangspunten. We willen onze woningvoorraad beter betaalbaar maken door in duurzaamheid te investeren. Deze investeringen vragen wij slechts gedeeltelijk terug via huurverhogingen. We merken op dit vlak weinig positieve of negatieve invloed van de Woningwet. Op dit moment stellen we nieuw beleid op over het verduurzamen van onze woningvoorraad. In de prestatieafspraken maken we afspraken over onze labelstappen én Nul op de Meter-woningen. We merken wel een verschil tussen de wensen van huurders en die van gemeenten als het gaat over woningverbetering. De gemeente geeft aan de woningvoorraad te willen verduurzamen terwijl huurders liever een betere douche en keuken willen. We hebben hier nog geen concrete aanpak voor.”

Zie je veranderingen op het gebied van leefbaarheid?

“De Woningwet is streng over wat wel en niet mag op het gebied van leefbaarheid. Het was voor ons een zoektocht te bepalen wat we mogen blijven doen en wat niet. Zo zijn we met allerlei vormen van sponsoring gestopt en doen we niets meer voor de dorpen en wijken als geheel. Volgens de Woningwet moet leefbaarheidsinzet direct ten goede komen aan onze eigen huurders en hun directe omgeving. We leveren bijvoorbeeld geen financiële bijdrage meer aan algemene fondsen voor bewonersinitiatieven of voor het opknappen van wijkcentra. Ik vind dat jammer, omdat we in dorpen met kleine bedragen veel kunnen betekenen. Ons verantwoordelijkheidsgevoel gaat verder dan het eigen bezit.“

Wat doen jullie nog wel aan leefbaarheid?

“De rol van onze wijkbeheerders en medewerkers bewonerszaken bijvoorbeeld wordt steeds belangrijker. We zien het aantal verwarde personen in wijken toenemen door allerlei ontwikkelingen in de gezondheidszorg, waardoor mensen langer thuis wonen. In de toekomst zal wellicht meer personele inzet nodig zijn om vervuiling, overlast en verloedering tegen te blijven gaan. We maken daarnaast in de prestatieafspraken afspraken over specifieke leefbaarheidsprojecten en investeringen. Daarin heeft de huurdersorganisatie een belangrijke stem. De maximering van het leefbaarheidsbudget tot 126,25 euro per woning is voor ons voorlopig voldoende.”

Jullie maakten al jaren prestatieafspraken. Wat is er veranderd sinds 1 juli 2015?

“De Woningwet maakt de processen veel strakker door de wettelijke termijnen. Én afspraken worden nu meer SMART geformuleerd. Dat vind ik goede ontwikkelingen. Samen met de gemeente en de huurdersorganisatie verkennen we nog de beste manier van samenwerken. Wat me opvalt, is dat de wethouders door de Woningwet meer invloed gaan uitoefenen. Voorheen was een goede samenwerking de beste manier om te beїnvloeden. Nu kunnen wethouders via de prestatieafspraken meer afdwingen. Zij sturen sterker op het behalen van resultaten binnen hun collegetermijn. Bijvoorbeeld dat we meer sloop-nieuwbouw plegen, want dat is onder meer goed voor de lokale werkgelegenheid. Dit is niet per se in lijn met wat wij met de woningen voor ogen hebben. Door de Woningwet zijn de prestatieafspraken meer politiek geladen en is het meer een onderhandeling geworden.”

Lees verder

Platform31 bundelt de belangrijkste kennis over de (implementatie van) de Woningwet voor u in een overzichtelijk kennisdossier. In dit kennisdossier koppelen we de informatie uit de Woningwet aan de stedelijke praktijk, stellen relevante publicaties en good practices beschikbaar en informeren over de nieuwste ontwikkelingen.

Kennisdossier Woningwet