Lege bedden in azc's

De vluchtelingenstroom neemt af. De huidige instroom ligt beduidend lager dan de piek eind vorig jaar. De Turkije-deal werkt blijkbaar, en ook de hekken aan diverse landsgrenzen in Europa doen hun werk. Minder vluchtelingen betekent minder asielaanvragen.

De afnemende instroom van asielzoekers wordt zichtbaar in lege bedden in de asielzoekerscentra (azc’s). Van de meer dan 50.000 bedden in Nederland staat een derde leeg. Sommige azc’s zijn daardoor zelfs zo goed als leeg. Naast de afname van de nieuwe asielinstromers staan er ook ongeveer 1.000 bedden leeg vanwege vergunninghouders – asielzoekers met een verblijfsstatus – die logeren bij vrienden en familie in reguliere huisvesting.

Azielinstroom

Lege bedden doorn in het oog

De lege bedden zijn voor gemeenten een doorn in het oog. Zij deden immers hun uiterste best om te zorgen voor deze opvang. Hun colleges van B en W maakten zich hard voor deze asielzoekerscentra en opvanglocaties. Dat duurde soms maanden, en leverde soms ook het nodige ongenoegen bij bewoners én resulteerde bovendien vaak in hoge kosten. Inmiddels zijn de nieuwe opvanglocaties gereed en blijven sommige zo goed als leeg. En dat terwijl er het komende jaar nog netto 15.000 plaatsen bijkomen.

Nederland goed voorbereid

Het COA en staatssecretaris voor asielzaken Dijkhoff willen dat gemeenten deze afname gebruiken om de kwaliteit van de opvang te verbeteren. Inmiddels zijn alle crisis-noodopvanglocaties gesloten. Wat overblijft zijn vooral de reguliere azc’s. Het kabinet wil het geplande aantal plekken echter nog niet terugdringen. Zij gaat vooralsnog uit van dezelfde asielinstroom als in 2015 en wil voorkomen dat bij een onverwachte piek dezelfde tekorten ontstaan als vorig jaar. De nabije toekomst is immers uiterst onzeker. Het gesleep met bussen vol uitgeputte mensen midden in de nacht is een doembeeld. Nederland is nu goed voorbereid.

Inmiddels heeft de helft van de azc-bewoners een verblijfsvergunning. Op 1 september 2016 verblijven 32.071 personen in azc’s, waarvan 14.772 met een verblijfsvergunning. Het is aan gemeenten om hen regulier te huisvesten, maar de realisatie daarvan blijft achter.

Oplossingen leegstand azc's

Ondertussen zitten gemeenten dus met halflege azc’s in hun maag. Wat is hiervoor een oplossing, anders dan ‘azc-verdunning’? Deze zal lokaal gevonden moeten worden, en zal per gemeente verschillen. Wellicht is huisvesting van andere doelgroepen in de azc’s mogelijk, zoals arbeidsmigranten, studenten of mensen die urgent woonruimte nodig hebben. Dit kan per gebouw of gemengd door elkaar.

Een andere oplossing is om vergunninghouders die wachten op gezinshereniging langer in het azc te laten wonen in de regio waar zij zijn toegewezen. Deze wachtende vergunninghouders kunnen alvast verhuizen naar de regio waar zij zijn toegewezen; kunnen ze lokaal alvast inburgeren. Een overweging is om hiervoor de landelijke GVA-regeling in te zetten. Dat betekent kortweg dat de gemeente 75 euro per vergunninghouder per week krijgt, terwijl het COA de normale leefgelden verzorgt.

De lege plekken in azc’s zorgen lokaal voor frustratie, maar bieden dus ook een kans op extra huisvestingsmogelijkheden. We staan open voor goede voorbeelden!

Meer informatie

Lees meer over de oplossingen vanuit de Rijksoverheid.

Lees meer over dit onderwerp op het kennisdossier Vluchtelingen en vergunninghouders en op Platform Opnieuw Thuis.