Inspiratieprijs voor het opnieuw uitvinden van flexibel wonen

Op een druilerigere woensdagmiddag begin december, verzamelt zich een bijzonder gezelschap in de Haagse Caballero Fabriek voor de uitreiking van de eerste Inspiratieprijs Flexwonen. Genomineerde huisvesters, uitzendbureaus, corporaties en gemeenten wachten in spanning af tot minister Blok het verlossende woord komt brengen. Voor het zover is delen twee hoogleraren, socioloog Godfried Engbersen en filosoof Bas Haring, enkele overpeinzingen bij het thema flexwonen.

Dit onderwerp klinkt hip en modern: wie in de dynamische 21e eeuw niet flexibel is, loopt het risico al snel achter de feiten aan te lopen. Maar op het gebied van wonen is het helemaal niet nieuw, integendeel. Verhuur van ruimtes die zich lenen voor tijdelijk verblijf was ongeveer een eeuw geleden aan de orde van de dag in steden met opkomende industrie. Door allerlei wetten en sancties is dit uitgebannen; het Nederlandse woonstelsel wordt inmiddels met vele strenge regels, instituties en arrangementen omgeven. Voor de meeste burgers is dit een zegen, ze weten zich in hun huis letterlijk en figuurlijk beschermd. Maar voor sommige groepen is het een vloek omdat ze met hun behoefte in feite niet terecht kunnen op de reguliere woningmarkt. En juist door de maatschappelijke dynamiek van deze tijd, met open grenzen, een grillige economie en nieuwe migratiestromen, neemt hun aantal toe. De daarbij passende woonvormen moeten we in Nederland opnieuw uitvinden, aldus de hoogleraren.

Nieuw segment op de woningmarkt:

Precies daar komt flexwonen om de hoek kijken. In feite betekent het een gecontroleerde manier van ‘niet regulier wonen’ die bestaat bij de gratie van het komen en gaan van bewoners met een overwegend laag inkomen. Dit betekent dat ze snel woonruimte nodig hebben, daarvoor weinig kunnen betalen en beperkte eisen stellen. Net als 100 jaar geleden liggen slechte omstandigheden en uitbuiting op de loer. Het bestrijden van dergelijke misstanden biedt echter maar de helft van een oplossing. Het ministerie van BZK en Platform31 constateerden al in 2012 dat er behoefte is aan een nieuw segment op de woningmarkt: flexibele huisvesting met een goede prijs-kwaliteit verhouding. Nadruk lag daarbij eerst op arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa en in de afgelopen tijd zijn hier buitenlandse studenten en statushouders bij gekomen. In de starre systemen van de woningmarkt bleek het niet eenvoudig om flexibele huisvesting ook daadwerkelijk te realiseren. Juist door de kenmerken van de doelgroep, wat een hoge mate van onzekerheid voor verhuurders met zich meebrengt, is het rendabel krijgen van de businesscase een grote uitdaging. Ook moeten initiatieven in de opstartfase veel obstakels vanuit overheden en omwonenden overwinnen.

genderhof
Genderhof, Eindhoven

Inspiratieprijs

Toch zijn er partijen die zich niet uit het veld hebben laten slaan en succesvolle projecten wisten te ontwikkelen met flexibele huisvesting van hoog niveau. De Inspiratieprijs Flexwonen zet hen in de schijnwerpers. Dat het nieuwe aanbod tevens een oplossing kan bieden voor problemen met leegstaand vastgoed, en zo dus niet ten kosten hoeft te gaan van de reguliere woningmarkt, blijkt uit het feit dat flexwonen vaak gepaard gaat met transformatie. Zo wisten de gemeente Eindhoven en woningcorporatie Wooninc een gedateerd woonzorgcentrum dat op de nominatie stond voor sloop, met minieme aanpassingen om te turnen in een levendig complex waar verschillende groepen een tijdelijk woonplek vinden. Juist de trekkende rol van gevestigde spelers, een gemeente en corporatie, maakt de Genderhof tot winnaar van de Inspiratieprijs 2015.

Flexhotel Zuiderpark in Rotterdam en Villapark Het Lageveld in Hoge Hexel op de 2e en 3e plaats laten zien dat flexwonen ook bij marktpartijen in goede handen kan zijn. Waar de veeleisende toerist en recreant deze plekken eerder links liet liggen, bieden ze onder hun nieuwe eigenaren nu een tijdelijk thuis voor seizoenswerkers uit Polen en Hongarije. Allen voldoen aan eisen en keurmerken die inmiddels ook het flexwonen zijn gaan omgeven. En aanvankelijke scepsis in de directe omgeving is omgeslagen in groot enthousiasme. Zo raakt ook het niet-regulier wonen langzaam geïnstitutionaliseerd.

Meer informatie

Contact

Tineke Lupi

06 57 94 37 51 – tineke.lupi@platform31.nl
LinkedIn Logo 11x41