Hulp bij prestatieafspraken wonen en zorg geboden

Gemeenten, corporaties en huurders zijn volop bezig met het maken van prestatieafspraken. Met het benoemen van de vier rijksprioriteiten is ook het thema wonen en zorg in de prestatieafspraken hoger op de agenda gekomen. Maar waar maak je afspraken over met elkaar? En hoe doe je dat?

In een reeks expertsessies werken Platform31 en Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg met geïnteresseerde gemeenten en corporaties enkele thema’s uit. Begin volgend jaar zal een handreiking Prestatieafspraken wonen en zorg verschijnen. Uit de eerste sessies blijkt wonen en zorg vele facetten te hebben. Daarbij helpt het, als er een heldere, gedeelde visie is bij partijen. De derde sessie op 22 november gaat over het proces en de wijze waarop zorgorganisaties verbonden worden aan de prestatieafspraken. U kunt zich nog daarvoor aanmelden.

De transitie naar het langer zelfstandig wonen van zorgdoelgroepen maakt dat elke corporatie daarmee te maken krijgt. De gemeentelijke verantwoordelijkheid voor beschermd wonen maakt gemeenten happig om goede afspraken te maken over doorstroming. Huurders krijgen meer te maken met buren of buurtgenoten die ondersteuning nodig hebben bij hun zelfstandig wonen want anders gaat het mis. Er is dus een gedeeld belang om van afspraken wonen-zorg een succes te maken. En dat begint bij een gedragen en gedeelde visie hoe zorgdoelgroepen als senioren, mensen met een verstandelijke of psychiatrische beperking, hun plek krijgen in de samenleving. Kies je voor meer een gebiedsgerichte aanpak, meer geclusterde vormen van wonen, of voor de benadering waarbij zelfstandig wonen in de wijk het uitgangspunt is. Deze visie bepaalt namelijk de werkwijze en instrumenten die je, samen met partijen, inzet om mensen goed te laten wonen.

Voldoende houvast en gezamenlijke basis

Uit de gevoerde discussies en verkenning van gemaakte afspraken kwamen al enkele punten scherp naar voren. Pas als je, met stakeholders, hebt geformuleerd waar je naartoe wilt werken, heb je een houvast bij het maken van keuzes. Dan kun je ook bepalen welke gegevens je nog nodig hebt. Want ook een gezamenlijke analyse van zowel de vraag als het aanbod, waarbij ook gekeken wordt naar de particuliere woningvoorraad en het vastgoed van zorgorganisaties, is noodzakelijk. Eveneens is het ook nodig om aan de voorkant helderheid en overeenstemming te hebben over de definities die gehanteerd worden. Wat verstaan we onder geschikte woningen, wat is betaalbaar, et cetera? Dit blijkt, ondanks jarenlange aandacht voor wonen en zorg, nog geen eenvoudige opgave.

Van visie naar prestatieafspraken

Om van visie de stap naar concrete afspraken te maken is het belangrijk dat gemeenten en corporaties weten wat ze nodig hebben van elkaar. Wat vraagt de gemeente van de corporatie en wat verwacht de corporatie van de gemeente? Daarbij zien we in de praktijk veel discussie ontstaan. Gemeenten verwachten veel van corporaties, terwijl corporaties het gevoel hebben dat gemeenten veel op het bordje van de corporatie neerleggen. Van beide partijen wordt verlangd dat ze, om tot goede afspraken te komen, over hun eigen schaduw heen kunnen stappen.

Concrete afspraken

In deze tijd willen partijen ook liefst zo concreet mogelijke afspraken, smart geformuleerd. Tijdens de sessies kwam naar voren dat niet elk onderwerp zich daarvoor leent. Sterker nog, je kunt pas concreet worden als er al het nodige voorwerk is gedaan. Zijn er nog 100 of nog 200 rolstoelgeschikte woningen nodig? Dat antwoord is afhankelijk van de omvang van de doelgroep, verhuisbewegingen, wat er afgelopen jaren al is gerealiseerd en of er een bijpassende zorginfrastructuur beschikbaar is en blijft.

Samenhang tussen domeinen

Het domein wonen zit overwegend bij de corporaties, zorg bij de zorgaanbieders, et cetera. Om toch met elkaar het juiste aanbod voor de doelgroep te ontwikkelen is samenwerking nodig. Samenwerking met zorgpartijen maar ook verbinding tussen de afdelingen en wethouders fysiek en sociaal. Op welke wijze zorgorganisaties en hun vastgoed betrokken worden bij de totstandkoming van prestatieafspraken, is een belangrijk onderdeel van de volgende expertsessie op 22 november.