Goede vaardigheden bij grote veranderopgaven

Interview met Karin Sleeking (directeur) en May Yalcin (projectleider), A+O Fonds Gemeenten

De veranderingen in het sociale en fysieke domein vragen om een integraal gemeentelijk beleid. Door onder meer robotisering en automatisering zijn verschillende functies in gemeenten kwetsbaar. Functies veranderen of verdwijnen zelfs. Dit soort ontwikkelingen vragen nogal wat van de vaardigheden en flexibiliteit van de professionals bij gemeenten. A+O Fonds Gemeenten ondersteunt gemeentelijke organisaties en medewerkers zodat zij om kunnen gaan met al die opgaven. In dit interview vertellen Karin Sleeking (directeur) en May Yalcin (projectleider) over de lerende en veranderende gemeente.

“Gemeenten zijn continu in beweging”, vertelt Karin. “Soms is dat door factoren die werkzaamheden verschuiven van Rijk naar gemeenten zoals de decentralisaties en de nieuwe Omgevingswet. Maar ook door factoren zoals integratie en digitalisering.” Zo hebben de trends en opgaven uit de trendstudie die Platform31 uitvoerde in opdracht van de G32 bijvoorbeeld de nodige gevolgen voor de gemeentelijke organisatie en het werken in gemeenten. “Dan komt A+O fonds Gemeenten in beeld. Wat hebben gemeenten nou nodig om goed om te kunnen gaan met die ontwikkelingen? Dat is natuurlijk inhoudelijke kennis, maar dat zijn vooral ook vaardigheden oftewel’; hoe pak je het aan en hoe ga je ermee om? Vooral bij die vaardigheden bieden wij ondersteuning zodat de mensen die bij en voor gemeenten werken, zowel ambtenaren, uitvoerders als bestuurders, goed ondersteund worden.”

Durf te experimenteren

Om de veranderopgaven aan te kunnen biedt A+O fonds Gemeenten activiteiten en projecten aan die bijdragen aan kennis over leren en veranderen. En lerende overheden durven daarbij te experimenteren. Gemeenten kunnen daarom ook subsidie aanvragen voor innovatieve projecten. “We zijn ook heel erg op zoek naar gemeenten en medewerkers willen experimenteren”, benadrukt May. “We willen gemeenten experimenteerruimte geven, financieel en inhoudelijk, zodat ze pilots kunnen uitvoeren en nieuwe ontwikkelingen kunnen uitproberen.” Naast subsidie biedt het A+O fonds Gemeenten ook het programma ‘Meester in je werk’, dat aansluit bij de behoeften van gemeenten en hun medewerkers. Karin: “We kijken zelf al naar de verkiezingsprogramma’s die door politieke partijen in gemeenten opgesteld zijn. Welke beslissingen en ontwikkelingen kunnen van invloed zijn op de organisatie en de mensen die werken in de gemeenten? Om de vraagstukken nog directer op te halen hebben we klankbordgroepen met onder meer gemeentesecretarissen, directeuren publieksdiensten, P&O, verschillende afdelingshoofden, beleidsmedewerkers en uitvoerders uit het sociale domein en fysieke domein. Daarnaast kijken we waar we kunnen samenwerken met andere A+O of O&O Fondsen, als een thema aan meer raakt dan alleen gemeenten. Of bijvoorbeeld met Platform31 voor aanvulling vanuit de inhoud. Die samenwerking is er bijvoorbeeld rond de Omgevingswet of in het project Met een gezonde dosis lef de wijk in.

Ervaringen uitwisselen

In het programma van A+O fonds Gemeenten is de komende beleidsperiode (2018-2020) veel aandacht voor de uitvoering. “We merken dat de medewerkers van gemeenten die direct in contact staan met de inwoners met heel veel vragen worden geconfronteerd”, zegt Karin. “Dat vraagt veel van de mensen zowel in vaardigheden als in kennis. Want hoe kunnen zij goed inspringen op de vraag van bewoners?” Het A+O fonds Gemeenten organiseert daarom bijeenkomsten specifiek gericht op die uitvoering. Dat doet zij samen met maatschappelijke organisaties en kennisinstituten in de ‘uitvoeringsautoriteit’, die bestaat uit professionals die dagelijks in contact komen met mensen die zorg, steun en hulp nodig hebben. May: “We hebben daarvoor eerst goed geluisterd naar de uitvoerders, de mensen met direct contact met inwoners. Zij willen gesprekken met elkaar, intervisie, goede praktijkvoorbeelden, manieren om de dagelijkse problemen en vraagstukken op te lossen. Tijdens de bijeenkomsten die we al gehad hebben hierover zien we dat ook echt gebeuren, mensen wisselen ervaringen uit en verzinnen ter plekke oplossingen voor problemen. Daar geven we ook alle ruimte voor. En we zorgen ook dat ervaringen en oplossingen met andere uitvoerders worden gedeeld. Dus daadwerkelijk de jongere op het podium over hun ervaring met hulpverlening. Of een vader van wie de zoon op het slechte pad is geraakt. Want dat is waar deze professionals het voor doen. Deze voorbeelden zijn voor iedereen toegankelijk. Dat delen we ook op onze website

Met deze bijeenkomsten probeert de Uitvoeringsautoriteit duidelijk te maken dat het van groot belang is om naar de professionals in de uitvoering zelf te kijken. En naar de vragen die zij hebben, in plaats van te praten over procedures en interne processen. Het A+O fonds Gemeenten richt zich met hun programma dan ook niet alleen op de uitvoerders zelf, maar ook op bestuurders, en vooral de direct leidinggevende van de uitvoerders. “We zien dat zij eigenlijk klem zitten tussen de uitvoerders en de lagen daarboven, vertelt May. “Hoe zorg je er dan tegelijkertijd voor dat je uitvoerders de ruimte geeft, maar dat je intern ook op een juiste manier kan verantwoorden zodat de democratie haar werk kan doen?”

infographic-ao-fonds
(klik voor vergroting)

Personeel

A+O fonds Gemeenten heeft ook zicht op de personeelsontwikkelingen bij gemeenten. Karin: “Door onze ervaringen hebben we goed zicht op alles wat er op dat gebied speelt binnen gemeenten. We voeren bovendien de jaarlijkse personeelsmonitor uit. Hiermee maken we effecten van beleid en uitvoering zichtbaar voor de sector. We zien bijvoorbeeld dat de leeftijd van mensen die bij de gemeente werken stabiel blijft maar de instroom van jongeren blijft helaas achter. En de jongeren blijven vaak ook niet lang bij de gemeenten werken. A+O fonds Gemeenten ontwikkelt daarom ook instrumenten als generatiepact of begeleiden projecten als ‘surfen op drijfzand’ om gemeenten en hun HR-afdeling te helpen en geven daar advies over. Hoe zorg je ervoor dat ouderen kunnen uitstromen en hoe zorg je ervoor dat jongeren instromen en positief en gemotiveerd werkzaam blijven in de publieke sector ? En dat moet toch niet zo moeilijk zijn, want het is gewoon hartstikke geweldig om bij een gemeente te werken. Het werk is inhoudelijk gevarieerd en afwisselend en je hebt snel verantwoordelijkheid.”

Bijeenkomsten Uitvoeringsautoriteit

De Uitvoeringsautoriteit organiseert bijeenkomsten voor professionals die werkzaam zijn in het sociale domein. Om te leren van, door en met elkaar zodat zij in het dagelijkse werk gebruik kunnen maken van elkaars deskundigheid. De thema’s van de bijeenkomsten bepalen de professionals zelf. Meld u nog aan voor de volgende bijeenkomsten op

  • 9 november 2017 – Integraal werken
    Hoe, wanneer en wie werken integraal? Wanneer heeft integraal werken zin? Wanneer heeft integraal werken juist geen meerwaarde?
  • 25 januari 2018 – Werk en (jeugd)participatie
    Hoe begeleiden we zo veel mogelijk inwoners naar werk? En hoe zorgen we ervoor dat burgers zo goed mogelijk bij de ontwikkelingen in de samenleving worden betrokken?