Energiebewustzijn in de zorg

‘Als een olievlek die zich langzaam verspreidt’


Energiesprong Zorgvastgoed en Urgenda, mede-initiatiefnemer van de Energiestrijd die weer is losgebarsten, brachten onlangs drie kopstukken uit de zorg en het ministerie van VWS aan één tafel. Doel van het gesprek; hoe overtuig je de zorgsector dat er met de veel te hoge energierekening echt iets moet en ook kán gebeuren.
Adrie van Osch, bestuurder van BrabantZorg: “Het is vooral plezierig. Het is namelijk leuk om leiding te geven aan een duurzame organisatie. Het is bijna egoïstisch.”


Van Osch AnoPomp

Adrie van Osch (l) van Brabant Zorg en Anno Pomp van ministerie van VWS

Peter Boerenfijn, directeur/bestuurder Habion, Adrie van Osch en bestuurder van BrabantZorg en Anno Pomp, coördinator strategie bij het ministerie van VWS zitten samen aan tafel. Boerenfijn en Van Osch staan te boek als koplopers als het gaat om duurzaam denken en doen. Zo doen beide organisaties bijvoorbeeld volop mee aan zowel de Energiesprong zorg en de Energiestrijd Zorghuizen. Dit laatste is een initiatief van stichting Urgenda en het bureau Meneer de Leeuw, die een duurzamer energiegebruik in de zorg wil bevorderen.

Vorig jaar bespaarde een zorgcentrum van BrabantZorg in drie maanden tijd een slordige 11.000 euro op de energierekening. “Het gaat om bewustwording”, zegt Adrie van Osch, “en als iets een wedstrijd wordt, zoals de Energiestrijd is, maakt dat in mensen toch iets los. Ik zie het wel duidelijk als een opstapje naar meer. De Energiesprong Zorgvastgoed waarbij je echt fysieke maatregelen met het vastgoed neemt en streeft naar 0 op de meter is wat mij betreft zo’n volgende stap. Je kunt wel groots en meeslepend beginnen maar dan is de kans op mislukken een stuk groter. Ik ben daarom voor klein en vervolgens laten groeien. De Energiestrijd is destijds met vier centra begonnen. En nu zitten ze al met bijna veertig deelnemende huizen.”

Kosteninzicht

Boerenfijn is het met Van Osch eens. “Ook ik zie de Energiestrijd als een opstap naar de Energiesprong.” Wat hem opvalt is dat als hij een verpleeg- of verzorgingshuis binnenstapt het er altijd bloedheet is. “Ik hoor er nooit iemand over de energierekening. En toch weten we met z’n allen dat die in de meeste gevallen te hoog is.” Het begint volgens Boerenfijn met kosteninzicht. “Zeker op de locaties is er vaak geen enkel idee wat de instelling voor energie moet betalen. Laat staan of dat laag, normaal of té hoog is. Wanneer je weet dat jouw rekening een stuk hoger is dan de energierekening van je collega’s dan stemt dat toch tot nadenken.” Maar dan nog is het in zijn ogen geen gelopen koers dat zorginstellingen er wat mee gaan doen. “Er is ten eerste ook geen incentive om er iets aan te doen. Ten tweede reserveren organisaties er geen geld voor, want ze zijn druk met reorganiseren. En ten derde is jarenlang de focus op nieuwbouw geweest. Pas sinds de komst van de Normatieve Huisvesting Component (NHC) kijken zorginstellingen meer naar het behoud van vastgoed. Ook al omdat de bank nieuwbouw niet meer financiert.”

Niet voorschrijven

Anno Pomp, coördinator strategie bij het ministerie van VWS, is duidelijk over de rol van de overheid. “Als het gaat om energiezuinigheid gaan wij dat als ministerie niet voorschrijven. Vraag mij dus niet wat wij van de Energiestrijd of Energiesprong vinden want dan gaan we weer beleid maken.” Hij ziet meer een rol in het enthousiasmeren van zorginstellingen en het delen van kennis. “Elke organisatie heeft namelijk mensen die iets willen. En die hoeven echt niet per definitie in het MT te zitten. Je moet het vooral leuk maken. We richten ons nu bijvoorbeeld met ‘In voor zorg.nl’ op het delen van kennis en hopen daarmee de sector tot vernieuwing te bewegen.”

Alle drie zijn het er over eens dat er nog flink moet worden doorgepakt. “Hoe breng je het verder?”, herhaalt Peter Boerenfijn de vraag, “je moet zorgen voor een breed draagvlak. Uiteindelijk moet het een olievlek worden.” Adrie van Osch: “Vooral anderen laten zien wat het óns brengt. Een betere organisatie, lagere kosten en medewerkers die graag bij ons werken en bewoners die plezierig bij ons wonen. Maar”, voegt hij er aan toe, “het geeft vooral plezier! Het is leuk om leiding te geven aan een duurzame organisatie. Het is bijna egoïstisch.” En Peter Boerenfijn: “Ik zeg tegen collega’s altijd: wil je meer energie? Doe je mee of niet.”