Eenvoudig beter trofee

De Omgevingswet verandert veel. Een complete stelselwijziging binnen de fysieke leefomgeving. Maar de Omgevingswet vraagt ook een andere manier van werken. Een integrale benadering, meer bestuurlijke afwegingsruimte, een groter gebruiksgemak en het versnellen en verbeteren van processen zijn immers belangrijke verbeterdoelen van de Omgevingswet. Onderwerpen die passen in deze tijd waarbij meer ruimte voor initiatief van onderop is en meer ruimte voor onderscheid tussen gebieden is.

Die andere manier van werken gaat niet van de ene op de andere dag. Ook is er geen blauwdruk van de manier waarop deze cultuuromslag moet plaatsvinden. Het delen van goede voorbeelden is daarom belangrijk. Elk jaar zet het ministerie van Infrastructuur en Milieu het beste voorbeeld in het zonnetje door de Eenvoudig Beter trofee uit te reiken. Het is nu mogelijk om te stemmen voor de Eenvoudig beter trofee 2015.

Apeldoorn won de eerste trofee met haar kookboeken, waarin handvatten voor initiatieven in de openbare ruimte helder uiteen zijn gezet. Zaanstand won de trofee vorig jaar met het Hemmes-terrein: door anders met geluid om te gaan, kan hier een nieuwe woonbuurt komen. In totaal zijn in 2015 zes projecten genomineerd die werken in de geest van de Omgevingswet. Stemmen kan tot 14 maart 2016 via deze link. Kort daarna zal bekend worden gemaakt wie de trofee in ontvangst mag nemen. De volgende projecten zijn genomineerd.

Eneco – Leiding over Noord

Van september 2013 tot oktober 2014 heeft Eneco een nieuw warmtetransportnet aangelegd: Leiding over Noord. Hiermee wordt restwarmte uit de Rotterdamse industrie/haven vervoert naar de stad Rotterdam voor de verwarming van 45.000 woningen en vele bedrijven. De 17 kilometer lange hoofdtransportleiding loopt van Rozenburg naar Rotterdam en is aangelegd door één van de dichtstbevolkte gebieden van Nederland. Op de ene plek was vooral de technische uitdaging groot – bijvoorbeeld bij een boring onder de Nieuwe Waterweg door. Op de andere plek vroeg juist het omgevingsmanagement de meeste inspanning. De teams hebben elkaar voortdurend op ideeën voor oplossingen gebracht.

Zonder goed omgevingsmanagement had de aanleg van Leiding over Noord twee keer zo lang geduurd. Omgevingsmanagement was vanaf dag 1 een belangrijk onderdeel van het project. Het tracé werd opgeknipt in delen en per deel in kaart gebracht welke stakeholders daar een rol speelden. Met al die partijen is contact opgenomen en onderhouden: gemeenten, bedrijven, grondeigenaren, bevoegd gezag, kabel- en leiding eigenaren, natuurorganisaties, particulieren en wijkcomités. Een project in goed overleg uitvoeren met alle belanghebbenden in de omgeving past volledig binnen werken in de geest van de Omgevingswet.

Leiding-over-Noord
Leiding over Noord

Provincie Overijssel – Revisie omgevingsvisie

Overijssel vindt het belangrijk dat mensen meedenken over hun eigen omgeving. Zo was er in de zomer van 2015 een groot festival gericht op alle Overijsselaars met als motto: ‘Jij kleurt Overijssel’. Inwoners – inclusief jeugd – inspireerden de provincie en presenteerden hun eigen visie op Overijssel. En tijdens de zogenaamde ‘huiskamerdebatten’ en regiobijeenkomsten dachten partners zoals gemeenten en waterschappen mee over hun omgeving. Het voorlopig standpunt van Gedeputeerde Staten is vervolgens teruggegeven aan de partners, zodat zij daar nog een reactie op konden geven. Vervolgens hebben GS een definitief standpunt ingenomen.

Ook heeft de provincie een bredere manier van aanpak van de Milieueffectrapportage (MER). Ze kijkt ook naar alle gevolgen voor de mensen en de kwaliteit van de leefomgeving. Dit resulteert in een leefomgevingskwaliteit effect rapportage (LOK-ER). Deze rapportage geeft meer inzicht in de effecten voor duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. De gereviseerde Omgevingsvisie zal digitaal toegankelijk en gebruiksvriendelijk zijn voor partners, én voor inwoners. De provincie let scherp op teksten, zodat het makkelijk leesbaar is.
Gemeenschappelijk maken van beleid, met een integrale benadering en een helder verwoord: de omgevingsvisie van Overijssel past hiermee goed binnen de gedachte achter de Omgevingswet.

Provincie Noord-Brabant – Aanpak zorgvuldige veehouderij

De veehouderij is van grote waarde voor Noord-Brabant. Ze zorgt voor
voedsel, werk en welvaart. Tegelijkertijd is het evenwicht met de omgeving zowel in fysieke als sociale zin zoek. De maatschappij vraagt om minder overlast, minder risico’s voor de volksgezondheid en een beter dierenwelzijn. Om het evenwicht te herstellen werkt de provincie gezamenlijk met alle partners aan de transitie naar een zorgvuldige veehouderij in 2020.

Hiervoor hanteert de provincie drie sporen: beheersen, ontwikkelen en saneren. In het spoor beheersen zijn regels gemaakt om te zorgen dat het evenwicht tussen de veehouderij en haar omgeving niet verder wordt verstoord. Ontwikkelen is mogelijk, als de ondernemer een zorgvuldige dialoog met zijn omgeving voert. Hiervoor is de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV) ontwikkeld. In een aantal gebieden waar sprake is van overlast en knelpunten, wordt in gezamenlijkheid een verbeterplan opgesteld om de overlast te saneren. Met deze aanpak zoekt de provincie naar mogelijkheden voor ontwikkeling met waarborgen voor kwaliteit, waarbij de dialoog met de omgeving één van de belangrijke ingrediënten is.

Gemeente Soest – bestemmingsplan-plus Soesterberg-Noord

Met het vertrekken van defensie van de vliegbasis Soesterberg is het terrein de afgelopen jaren getransformeerd tot een natuurpark. Zo’n transformatie kost geld. Dat wil de gemeente bekostigen met nieuwe woningen aan de rand van het natuurgebied. Dit gebied grenst echter aan het bedrijventerrein Soesterberg-Noord. De bedrijven zorgen nu nog voor te veel geluidsoverlast om nieuwe woningen te kunnen realiseren. Om de mix tussen wonen, werken en natuur in evenwicht te laten zijn, moet er iets gebeuren aan de geluidsoverlast van de bedrijven. De gemeente realiseert zich dat dit voor een bedrijf niet eenvoudig is. Financieel en emotioneel kunnen ze verknocht zijn aan hun locatie. Daarom zijn veel gesprekken nodig. Ongelofelijk complexe dossiers worden na intensieve onderhandelingen afgesloten waarbij (soms tegen de verwachtingen in) alle partijen uiteindelijk met een goed gevoel een handtekening zetten onder contracten over bedrijfsaanpassing of – verhuizing.

Stap voor stap komt Soesterberg-Noord steeds dichter bij het gewenste einddoel. Dankzij de Crisis- en herstelwet kan de gemeente ondernemers ruimte en vooral tijd bieden om hun bedrijfsvoering aan te passen – een aanpak die onder de Omgevingswet niet alleen voor experimenten mogelijk zal worden.

Gemeente Den Haag – Omgevingsplan Binckhorst

De Binckhorst is het grootste bedrijventerrein van Den Haag. De bedrijvigheid is hier enorm uiteenlopend: van de ‘zware’ industrie als asfalt- en betoncentrales tot hightech bedrijven. De komst van de Rotterdamsebaan en het economische tij zorgden de afgelopen jaren voor nogal wat beroering in de Binckhorst. De gemeente streeft naar een geleidelijke transformatie tot gemengd gebied, waar ook gewoond en gerecreëerd kan worden. Via de Crisis- en Herstelwet kan de gemeente een omgevingsplan opstellen vooruitlopend op de nieuwe Omgevingswet. Het uitgangspunt hiervoor is organische en flexibele gebiedsontwikkeling met globale eindbeelden. Dit betekent niet dat alles helemaal vrij wordt gelaten.

Om alle verschillende ambities, kaders en randvoorwaarden met elkaar af te kunnen wegen is een werkproces opgesteld. Hiermee wordt een integrale afweging gemaakt tussen de verschillende beleidsterreinen en worden keuzes transparant gemaakt. Resultaat van dit werkproces is een omgevingseffectrapportage (OER). Hierbinnen is een saldobenadering mogelijk. Dat betekent dat op één beleidsterrein een iets mindere kwaliteit wordt toegestaan, mits dit gecompenseerd wordt door een verbetering van totale kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De integrale afweging die hiermee wordt gemaakt, past volledig in de geest van de Omgevingswet.

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied – digitalisering werkprocessen en informatievoorziening

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft in anderhalf jaar tijd één digitaal loket ontwikkeld voor acht gemeenten en drie provincies. Bij de start kwamen medewerkers van de dienst van de VTH-onderdelen (vergunningverlening, toezicht en handhaving) van verschillende instanties onder één dak. De verleiding was groot om één van de bestaande werkprocessen te kiezen en deze vervolgens dienstbreed uit te rollen. De OD NZKG koos echter voor innovatie, zowel in processen/werkwijze als in informatievoorziening. Met als resultaat volledig digitaal en zaakgericht werken, ondersteund door een geïntegreerd document-managementsysteem, gegevensmagazijn en klantportaal voor de processen en informatievoorziening.

Het resultaat van de nieuwe inrichting is dat burgers, bedrijven, ketenpartners en opdrachtgevers bijvoorbeeld eenvoudig digitaal een vergunning, een advies of informatie kunnen aanvragen en vervolgens de status van de afhandeling kunnen volgen. Zij hebben online toegang tot hun klantdossier, locatie-onafhankelijk en 24/7.

Bij de inrichting is voorgesorteerd op de Omgevingswet en het nieuwe digitale stelsel. Management en medewerkers gebruiken nu over alle disciplines (bodem, bouw, milieu) één en dezelfde informatievoorziening vanuit het principe ‘informatie eenmalig vastleggen en meervoudig gebruiken’. Het aantal applicaties is teruggebracht van 400 naar 25.

Meer informatie

Stemmen voor de Eenvoudig beter trofee kan tot 14 maart 2016 via deze link.

Platform31 heeft in de afgelopen jaren diverse voorbeelden van werken in de geest van de Omgevingswet belicht binnen het praktijkprogramma Nu al Eenvoudig Beter. Zie platform31.nl/nual

Het praktijkprogramma Nu al Eenvoudig Beter is opgegaan in het programma Aan de slag met de Omgevingswet. Dit programma ondersteunt bij de implementatie van de Omgevingswet. Zie aandeslagmetdeomgevingswet.nl

Contact

Maarten Hoorn

Maarten Hoorn

Projectleider

06 1015 6708