Corporaties gaan van aanbesteden naar afnemen

De roep om betaalbare huurwoningen wordt steeds luider. De gemiddelde huurprijs in de sociale sector steeg de afgelopen jaren onder andere door de verhuurderheffing. Sommige corporaties streven naar betaalbare woningen via nieuwbouw. Een ander type uitvraag en een andere wijze van productaflevering kunnen hiervoor soelaas bieden. In het experimentenprogramma Van aanbesteden naar afnemen realiseren zeven corporaties nieuwbouw zonder bestek, maar met een uitvraag op basis van functionele omschrijvingen en prestaties. Zij experimenteren met een prestatiegerichte wijze van uitvragen en stappen daarmee over van aanbesteden naar afnemen. Met als doel: betaalbare nieuwbouw.

Maar hoe werkt zo’n andere werkwijze? De eerste dilemma’s doemen op. Wat is functioneel specificeren precies? Wat vraag je exact aan de markt als het geen bestek wilt voorleggen? Hoe richt je het proces in? Hoe kies je uiteindelijk het beste aanbod? Ieder proces is uniek, maar wellicht is ook een standaard uitvraagformat mogelijk, aangevuld door maatwerk waar nodig. En wat vraagt een nieuwe werkwijze van de organisatiestructuur en interne routing van de corporatie? Deze nieuwe manier van werken, geeft veel stof tot nadenken.

Andere rol voor corporaties

Loslaten lijkt het toverwoord. De invloed van de projectleider op de vormgeving van de nieuwbouwwoningen is kleiner dan bij een traditionele wijze van aanbesteden. De projectleider wordt meer een procesbegeleider dan een ontwerper. Hij is geen onderdeel meer van een bouwteam. Dat kan soms best lastig zijn wanneer hij/zij gewend is zelf te bepalen hoe het ontwerp er uit komt te zien. Ook voor de markt lijkt deze andere, minder sturende rol van de opdrachtgever nog wennen. Aannemers hebben de neiging vragen te stellen over de type materialen, terwijl zij daarin juist zelf keuzes mogen maken als die maar voldoen aan de functionele eisen. Deze nieuwe werkwijze lijkt voor alle partijen wennen. Tijdens dit experimentenprogramma brengen we in beeld of deze wijze van werken uiteindelijk leidt tot betaalbare woningen.

Experimentenprogramma: Van aanbesteden naar Afnemen

Tijdens het experimentenprogramma gooien zeven corporaties de traditionele bestekken overboord en geven zij bouwers slechts duidelijk omlijnde prestatie-eisen (technisch, functioneel, financieel). Platform31 zorgt voor specialisten en ervaringsdeskundigen die de deelnemers inspireren gedurende zes bijeenkomsten. Deelnemers gaan met elkaar in gesprek over hun aanpakken, leervragen en dilemma’s. Het experimentenprogramma loopt van oktober 2016 tot december 2017.

Deelnemende corporaties aan het experimentenprogramma zijn: Brabant Wonen, HEEMwonen, Lefier, Wocom, Wooncompagnie, WOONopMAAT en Woonpartners Midden-Holland.