De integrale aanpak van armoede en schulden kan effectiever

Terugblik congres Mobility Mentoring

Recent onderzoek uit de hersenwetenschap biedt nieuwe handvatten om armoede en schulden effectiever te bestrijden. Op 10 november 2016 organiseerden Platform31 en de Hogeschool Utrecht een congres over deze innovatieve aanpak: Mobility Mentoring. Diverse experts verkenden hoe toxische stress de taaiheid van armoede en schulden kan beïnvloeden en stelden dat onverstandige bestedingen, het niet nakomen van afspraken en het ontbreken van doelgericht gedrag beschouwd moeten worden als een logisch gevolg van een langdurig hoog stressniveau.

Nieuwe manier van coachen

In de VS zijn nieuwe inzichten uit de hersenwetenschap omgezet in een andere manier van coachen en in concrete tools. Deze nieuwe aanpak leidt tot een aantoonbaar effectievere aanpak van armoede en schulden. Tijdens het congres verkenden de deelnemers hoe wijkteams, schuldhulpverlening, re-integratie, maatschappelijke opvang en alle andere partijen die in Nederland te maken hebben met armoede en schulden hun voordeel kunnen doen met de Amerikaanse inzichten en resultaten.

Ervaringsdeskundige

Het congres startte met het persoonlijke verhaal van Harm van der Werf. Hij had jarenlang een succesvol bedrijf tot hij op enig moment diep in de schulden terecht kwam. Op indrukwekkende wijze nam hij het publiek mee in de veranderingen die je doormaakt als stress je gedrag gaat sturen. Zijn beschrijving van de wijze waarop stress zijn gedrag veranderde leest u hier.

Wat armoede aanricht in het brein

Vervolgens lichtte Peter Wesdorp toe hoe langdurige stress ons gedrag beïnvloedt. Hij vertelde onder meer dat langdurige stress (in je jeugd) ertoe kan leiden dat je hersenen fysiek andere verbindingen leggen. Dat je als het ware een andere ‘bedrading’ krijgt waardoor je minder goed in staat bent om doelgericht te handelen. Dat het geen vanzelfsprekendheid is om een plan B te bedenken als het niet loopt zoals je dacht en dat volhouden en je emoties reguleren met een andere bedrading ook moeilijker is.

Mobility Mentoring in de VS

De keynote spreker van het congres was Beth Babcock. Zij was lange tijd hoogleraar en is tegenwoordig de directeur van Empath: een grote social work organisatie in Boston. Ze is nauw verbonden aan Harvard en de Wereldbank en de grondlegger van Mobility Mentoring. Zij lichtte toe wat ze in Boston anders zijn gaan doen door het besef dat stress maakt dat we onverstandiger handelen. Daarbij ging ze onder meer in op de effectieve tools die in dat kader zijn ontwikkeld zoals de Bridge to Selfsufficiency en de doel-actieplannen.

Workshops

’s Middags volgden de deelnemers workshops waarin concreet werd gemaakt hoe de nieuwe inzichten aangepast kunnen worden aan de context van de Nederlandse schuldhulpverlening. Lector Tamara Madern lichtte toe hoe wat het minimale bedrag is dat een huishouden nodig heeft om geen geldstress te hebben. Holly Haylock en Irene Jonker (Radboud UMC) gaven een workshop over de methodiek Krachtwerk die heel goed aansluit op de beginselen van Mobility Mentoring. Peter Wesdorp gaf een workshop over mogelijkheden om voor klanten de processen in de publieke dienstverlening te ontstressen. Lector Nadja Jungmann gaf een workshop over de gesprekstechnieken die in Mobility Mentoring worden toegepast.

Mobility Mentoring in de praktijk

De gemeente Alphen aan den Rijn gaat vanaf januari 2017 een pilot Mobility Mentoring uitvoeren. Platform31, Hogeschool Utrecht en RadboudUMC vroegen bij Zonmw subsidie aan om de effecten te meten. Daarnaast zet Platform31 momenteel een netwerk op waarin gemeenten, kredietbanken, wijkteams en andere publieke dienstverleners die met de beginselen van Mobility Mentoring aan de slag gaan elkaar treffen.