Bewonersinitiatief groeit naar duurzame partner gemeente

Bewoners die actief bijdragen aan de leefbaarheid in hun buurt, dorp of stad, zijn tegenwoordig eerder regel dan uitzondering. Zij beheren gemeenschappelijke tuinen, runnen een wijkrestaurant, bedrijven stadslandbouw of realiseren leerwerkplekken. Die initiatieven voorzien van een duurzame businesscase, blijkt nog lastig voor initiatieven. Maar ook voor gemeenten, die zoeken naar een passende rol bij het stimuleren van bewonersinitiatieven en duurzaam partnerschap. Daarom organiseert Platform31 met gemeenten, bewonersinitiatieven en experts een driedelig werkatelier waarin ze samen op zoek gaan naar de ingrediënten die daarvoor nodig zijn.

Steeds vaker ontwikkelen initiatieven zich van aaibare kleinschalige projecten in de wijk tot stevige initiatieven die semipublieke taken uitvoeren. Daarmee groeien bewoners uit tot zakelijke partners van gemeenten. Doorgaans weten gemeenten en bewonersinitiatieven elkaar goed te vinden. Al is een duurzame samenwerking helaas niet altijd vanzelfsprekend.

Financiering en menskracht

Bewonersinitiatieven vallen regelmatig om vanwege gebrek aan financiering of menskracht. Voor gemeenten is dit ingewikkeld, bijvoorbeeld bij de legitimering van subsidie. Zeker als een gemeente net veel tijd, geld of andere middelen in een initiatief heeft gestoken. Bovendien willen en kunnen gemeenten bewonersinitiatieven niet 100 procent financieren met subsidie. Andersom willen bewonersinitiatieven dat ook niet. Dat maakt hen immers teveel afhankelijk van beleid.

kweektuin singelpark leiden
Kweektuin voor Singelpark Leiden

Nieuwe routes voor sterke businesscases

Een trend is dat bewonersinitiatieven vaker werken in opdracht van gemeenten of andere maatschappelijke organisaties. Denk aan het creëren van werkgelegenheid via re-integratieplekken of het organiseren van dagbesteding via mantelzorgtaken. Naast het verwerven van opdrachten is ook financiering mogelijk via vermogensfondsen, crowdfunding of partnerschappen met organisaties. Desondanks blijkt het nog een hele puzzel om een toekomstbestendige businesscase te creëren. Wat is de rol voor het initiatief en welke rol pakt de gemeente? En hoe biedt een gemeente de juiste ondersteuning?

Maatschappelijke behoefte en waarde

Voor een duurzame businesscase is niet alleen de financiële waarde van belang, juist ook de maatschappelijke waarde van een bewonersinitiatief doet er toe. Als deze meerwaarde van en behoefte aan een activiteit duidelijk is, sluit een financier zich makkelijker aan. Hier zijn verschillende methoden voor, soms ingewikkeld, maar vaak ook eenvoudig. Tijdens het werkatelier lichten experts verschillende methoden toe. De Werkateliers bieden geen op maat uitgewerkte indicatie voor een financieel duurzaam verdienmodel, wel biedt het bouwstenen waarmee deelnemers zelf aan de slag kunnen.