Zuid-Holland start met experiment in Hoekse Waard, Delft en Rotterdam

Provinciale parels Wonen en Zorg

“Het gaat erom dat we de zorgbehoefte beter in kaart brengen, zodat we deze beter kunnen toepassen bij het opstellen van strategie en beleid”, zo luidden de openingswoorden van Adri Bom-Lemstra, gedeputeerde van de provincie Zuid-Holland tijdens de formele kick-off van het experimententraject Provinciale Parels Wonen en Zorg in november 2016. Platform31 blikt terug op deze eerste experimentbijeenkomst.

De veranderende woonzorgvraag vraagt mogelijk een andere inrichting van woonomgevingen, een passender aanbod van voorzieningen of andere woonconcepten met bijvoorbeeld hulpverlening in de buurt. Kortom: een nieuwe kwalitatieve toevoeging aan het woonbeleid. Bom-Lemstra is er trots op dat Zuid-Holland als eerste provincie concreet aan de slag gaat met de Woonzorgwijzer, een data-instrument dat gemeenten en regio’s helpt de opgave voor een gebied en de inwoners beter te formuleren in samenhang met andere woongerelateerde vraagstukken, uitdagingen en beschikbare data.

Experimenteren met de Woonzorgwijzer

Gemeenten willen bij het opstellen van hun woonvisies veel beter en duurzaam rekening houden met de veranderende vraag. Daarbij past een integraal, gebiedsgericht plan waarin de zorgvragen en -behoeften van burgers zijn meegenomen. Met de Woonzorgwijzer wil de provincie Zuid-Holland bijdragen aan de ontwikkeling van instrumentarium waarmee lokale partijen beter inzicht verwerven in de vraag van zelfstandig wonende zorgdoelgroepen. Dit inzicht zal zich uiteindelijk vertalen in betere beleidsprogrammering op het terrein van wonen (woningbouwprogrammering, aanpassingen bestaande voorraad en ageproof maken/inrichten van de woonomgeving). De aftrap van het experiment werd dan ook met grote interesse bijgewoond door betrokken deelnemende experimentpartners Hoeksche Waard en de gemeenten Delft en Rotterdam. In 2017 zetten zij de Woonzorgwijzer in om gezamenlijk de uitdagingen voor hun gebied te kunnen benoemen en hun eigen ambities scherp te krijgen. Daarnaast beschouwen ze het experiment als startpunt voor het verstevigen van de onderlinge relaties in de domeinen wonen en zorg.

Provinciale Parels

Kerngroep Wonen en Zorg in Hoeksche Waard

In de Hoeksche Waard, een gebied met zeventien kernen en ongeveer 85.000 inwoners, werken verschillende partners al enige tijd samen in de Kerngroep Wonen, Welzijn en Zorg. Deze kerngroep is het overlegorgaan van onder andere de woningcorporaties, welzijnsaanbieders, zorgaanbieders, CZ, huisartsen, GGD, cliëntenvertegenwoordiging, zorgbelang en provincie. De Kerngroep wil, los van bestaande structuren, met behulp van kennisuitwisseling tot oplossingen komen voor urgente vraagstukken. Zo wil ze onder meer gezamenlijke prestatieafspraken vastleggen in een visie. Een voorbeeld voor deze afspraken is de aanpak van scheef wonen. De corporatie stelt hiervoor capaciteit beschikbaar en mensen met een zorgvraag kunnen zonder huurverhoging doorverhuizen naar een geschikte woning. Voor de Kerngroep is het experiment een waardevolle aanvulling op haar bestaande werkwijze.

Gemeente Delft

Ook Delft werkt al sinds 2005 aan een programma rond wonen en zorg. De eerste opzet ging uit van woonservicezones en is in 2014 herijkt in de Ontwikkelagenda Wonen en Zorg. Sinds de sluiting van veel verzorgingshuizen gaat de vraag in Delft vooral over voldoende en geschikte woningen voor senioren. Daarnaast is er extra aandacht voor de ggz-keten. Delft wil graag weten welke ondersteuning en netwerk nodig is in de wijken. De Woonzorgwijzer is volgens hen een goede aanvulling op eerder onderzoek, omdat dit instrument de vraag op buurtniveau in kaart brengt.

Gemeente Rotterdam

Sinds 2015 werkt Rotterdam mee aan het programma Langer Thuis. De inhoudelijke focus daarvan lag aanvankelijk op de woonservicegebieden in de wijk, inmiddels richt het programma zich vooral op senioren en mensen met een beperking in de hele stad. Met de input uit de Woonzorgwijzer zou Rotterdam bijvoorbeeld haar programmering kunnen aanpassen aan de verwachte vraag in wijken waar relatief veel mensen wonen met een ggz-vraag. Daarnaast hoopt de gemeente vooral dat de Woonzorgwijzer ondersteunt bij het afbakenen van de opgave, zodat er een beter overzicht en duidelijkere beleidslijnen kunnen worden uitgezet.

Experimentenprogramma

Het doel van het experiment is antwoord te geven op een drietal centrale vragen:

  1. Om keuze te kunnen maken op wonen, wijkomgeving en wijkvoorzieningen hebben partijen welke soort data nodig? Levert de Woonzorgwijzer deze data?
  2. Levert de WZW door de integrale wijze van data-levering (alle levensdomeinen) een beter inzicht op voor lokale partijen: woningcorporatie, zorgaanbieder en gemeente ten opzichte van voorgaande gebruikte data-instrumenten?
  3. Zo ja, leidt dit inzicht tot een bijdrage aan de doelstelling: aanbod afgestemd op het specifieke beperkingenprofiel in het gebied en in nabijheid van bewoners met beperkingen?

Dit zijn de belangrijkste vragen die het komende jaar centraal staan. Daarnaast verwachten de experimentpartners in elk geval dat ze met de gegevens die boven tafel komen beter onderbouwde en gezamenlijke maatregelen kunnen nemen.

Waarom een Woonzorgwijzer?

Door het scheiden van wonen en zorg en de beperking van intramurale zorg, blijven de meeste mensen zelfstandig wonen. Ook als zij een intensieve zorgvraag hebben. Vroeger waren de partijen waarmee zij te maken kregen overzichtelijk. Tegenwoordig zijn er meerdere zorgverleners met vergelijkbare opdrachten actief in dezelfde wijk. Hierdoor krijgt de gemeente meer bevoegdheden en verantwoordelijkheden in de organisatie van de zorg. De Woonzorgwijzer geeft invulling aan drie opgaven: wat organiseren we op straatniveau? Hoe organiseren we de zorgbehoefte in de kernen? Hoe leggen we verbinding tussen formele ne informele zorg?

  1. Een beperkingenprofiel van alle woonachtige zorgdoelgroepen per gebied. Het experiment brengt alle zorgdoelgroepen die in een gebied wonen in beeld en biedt inzicht in de zelfredzaamheidsbeperkingen.
  2. Randvoorwaarden per gebied. Op basis van het beperkingenprofiel worden de benodigde randvoorwaarden per gebied benoemd.
  3. Transformatieopgave voor zorgdoelgroepen. De beperkingenprofielen zijn houvast voor de transformatieopgave van het vastgoed en de bestaande woningvoorraad op gebiedsniveau.

Meer informatie

Meer informatie over de Woonzorgwijzer vindt u hier. Ook kunt u de presentaties downloaden die tijdens de kick-off zijn gegeven:

Meer weten over het Experimentenprogramma van de provincie? Neem dan contact op met Bas Holten, brhwj.holten@pzh.nl of kijk op de website van de provincie Zuid-Holland.