NuAlEenvoudigBeter-banier2

Meer informatie


Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Maarten Hoorn of kijk op de website van Landwerk.


Maarten Hoorn
Maarten Hoorn
Projectleider

06 10 15 67 08



Experimenteren met het omgevingsplan

Deregulering als eerste stap naar het omgevingsplan


Verslag excursie Nu al eenvoudig beter Utrecht op 29-10-2014

Door Maarten Hoorn

Het omgevingsplan is één van de belangrijkste instrumenten in de nieuwe Omgevingswet en ‘vervangt’ het bestemmingsplan. De gemeenten Bussum en Soest zijn hiermee aan het experi-menteren. Bussum start groot en wil zo snel mogelijk één omgevingsplan hebben voor het hele grondgebied met daarin alle regels over de fysieke leefomgeving. Soest pakt het kleiner aan en gaat vanuit de huidige actuele bestemmingsplannen het omgevingsplan langzaam opbouwen. Het omgevingsplan wordt in beide gevallen aangegrepen om te starten met gewenste deregulering. Hiermee kunnen alle gemeenten beginnen, ook als nog geen omgevingsplan wordt opgesteld. En moet voorafgaand aan een omgevingsplan niet eerst een omgevingsvisie worden opgesteld?

De experimenten worden uitgevoerd in het kader van de 8e tranche van de Crisis- en herstelwet. Tijdens de praktijkmiddag Nu al Eenvoudig Beter op 23 oktober 2014 in Utrecht zijn deze pilots toegelicht en nader bediscussieerd. “In veel gemeenten in Nederland is er de wens om te dere-guleren. Andere gemeenten kunnen de pilots van Bussum en Soest gebruiken om hiermee nu al aan de slag te gaan,” concludeert Saskia Engbers, voorzitter tijdens de praktijkmiddag.

Zo snel mogelijk één omgevingsplan in Bussum

In Bussum waren de bestemmingsplannen te gedetailleerd. Dit past niet in de lijn om over te gaan van blauwdrukplannen naar vraaggestuurde planontwikkeling met bijbehorende flexibiliteit. In 2013 waren alle bestemmingsplannen in Bussum actueel. De gemeente heeft dit moment aangepakt om te starten met een omgevingsplan. Hiermee wordt tevens tegemoet gekomen aan de wens van de raad ten aanzien van deregulering en het geven van meer beleidsvrijheid. “Het loslaten vraag wel lef”, aldus Karin Steenbakkers, projectleider van de gemeente Bussum. Naast het schrappen van regels, moet het ook eenvoudiger worden. Met één klik op een perceel, moeten direct alle regels en gegevens beschikbaar zijn die daarop van toepassing zijn.

Armando Snijders van Tonnaer Adviseurs adviseert de gemeente Bussum met het opstellen van het Omgevingsplan. “Het is niet de bedoeling om alle bestaande regels te stapelen”, geeft Armando aan. Het doel is juist regels te schrappen. Daarvoor wordt teruggegaan naar de basis. De vraag wordt ge-steld waarom regels er zijn. Sommige regels zijn bijvoorbeeld opgesteld vanwege een enkel exces. Maar moet je alles willen regelen? Kun je niet meer aan de samenleving overlaten en regels globaler houden? Het omgevingsplan regelt alles dat te maken heeft met de fysieke leefomgeving. Dit is in Bussum gedefinieerd als “de ruimte waarin we wonen, werken en recreëren”. Alle regels die daarop betrekking hebben, worden in het omgevingsplan meegenomen. In Bussum zijn dat ruim 20 verordeningen.

In het omgevingsplan wordt per thema aangegeven wat de regels zijn die uit de verschillende verordeningen (of het bestemmingsplan) komen. Per thema wordt alles zo veel mogelijk geïntegreerd. ‘Harde’ bouwregels worden gecombineerd met ‘zachte’ welstandseisen.

Het opstellen van het omgevingsplan zorgt voor een aantal praktische problemen. Door regels uit bestaande verordeningen op te nemen, krijgen deze een uitgebreide procedure en stel je ze open voor beroep. Hoe ga je verder om met bevoegdheden die zijn overgedragen naar het gewest? Het omgevingsplan is in de gemeente Bussum dus nog niet klaar, maar er zijn al flinke stappen genomen.

Stap voor stap tot een omgevingsplan in Soest

Het bestuur van Soest heeft deregulering hoog in het vaandel staan. Hiervoor worden nu al verschil-lende zaken standaard eenvoudiger gedaan, aldus Mignon Bogaard, teamleider RO van de gemeente Soest. Bij het vooroverleg met initiatiefnemers, wil de gemeente zich proactief opstellen door te denken in mogelijkheden en alternatieven. Als overeenstemming is bereikt, is de initiatief¬nemer verantwoordelijk voor het creëren van draagvlak, bijvoorbeeld door het organiseren van een informatieavond. Vervolgens kan de procedure snel: het ontwerpbestemmingsplan kan direct ter visie worden gelegd. Door de raad is een algemene coördinatieregeling vastgesteld, waardoor plannen sneller door de procedure kunnen. Intern is bij de gemeente verder afgesproken dat er kortere adviestermijnen worden aangehouden. Om het initiatiefnemers makkelijker te maken, worden beleidsplannen die gericht zijn op de fysieke leefomgeving al gebiedsgericht opgesteld en gepubliceerd binnen de gemeentelijke raadpleegomgeving.

Ook in Soest zijn alle bestemmingsplannen in 2013 geactualiseerd. Om het in de toekomst nog makkelijker te maken, wil Soest uiteindelijk één actueel, integraal omgevingsplan hebben voor het hele grondgebied. Hierin moeten alle zaken bij elkaar komen. Om tot deze stip op de horizon te komen, worden kleine stapjes genomen. De gemeente wil hierbij niet het risico lopen dat zaken over een aantal jaar helemaal opnieuw moeten. Een geconsolideerde versie van alle bestemmingsplannen vormt de basis van het omgevingsplan. Vervolgens worden hierin één voor één verordeningen geïntegreerd. Per verordening wordt bekeken op welke manier dit geïntegreerd kan worden. Het voordeel van deze aanpak is dat het overzichtelijk is waaraan wordt gewerkt. Het doel is steeds dat het plan altijd actueel is, en zoveel mogelijk integraal. Om toekomstige wijzigingen op postzegel¬niveau of thematische herzieningen in een breed kader te kunnen afwegen, wordt nagedacht over het opstellen van een omgevingsvisie.

Omgevingsvisie voorafgaand aan omgevingsplan noodzakelijk?

Een omgevingsvisie zorgt voor een goede discussie aan de voorkant van de beleidscyclus. Integratie is een belangrijk item in de wet. “Om tot een goede omgevingsvisie te komen, is burgerparticipatie onontbeerlijk”, aldus Frans Tonnaer, directeur van Tonnaer advies en hoogleraar omgevingsrecht aan de Open Universiteit. De omgevingsvisie is op dit moment (nog) niet verplicht vanuit de wet. De regeling in de wet is op dit moment sober. Een vorm van een omgevingsvisie zou wel nodig moeten zijn om een goed omgevingsplan op te kunnen stellen. Hiervoor kan ook gedacht worden aan een ‘omgevingsvisie light’, waarbij de omgevingsvisie een kop is op het omgevingsplan. Het opstellen van een omgevingsvisie is in elk geval wenselijk.

Nu al aan de slag?

Het doel van de omgevingswet is om de regels voor het fysieke domein te vereenvoudigen en te bundelen. Hiermee kan natuurlijk nu al worden gestart. De discussie kan gevoerd worden over regels en verordeningen binnen een gemeente. Ook zonder het omgevingsplan kan nu al een open gesprek worden gevoerd over alle regels. De ervaringen in Bussum en Soest leren dat het dan nu al eenvoudiger kan.

Nu al Eenvoudig Beter

De excursie naar Utrecht is georganiseerd in het kader van het praktijkprogramma Nu al Eenvoudig Beter. Het Rijk werkt samen met de uitvoeringspraktijk aan de totstandkoming van de Omgevingswet. Deze wet is bedoeld om de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving eenvoudiger en beter te laten verlopen. Maar ook nú al – binnen de bestaande wetten en regels – kunnen we eenvoudiger en beter werken! Het project Nu al Eenvoudig Beter wordt georganiseerd door de Platform31 en Landwerk in opdracht van de Rijksoverheid en ondersteund door de UvW, het IPO en de VNG.

Voor meer informatie, zie: www.platform31.nl/naeb. Hier vindt u ook de data, thema’s en locaties van de andere Nu Al Eenvoudig Beter – excursies die in het najaar van 2015 worden georganiseerd.


Blijf op de hoogte


op-de-hoogte-blijven-nual-2