Waar blijft de campagne 'Nederland aardgasvrij'?

Een geslaagd bewonersinitiatief voor zonnepanelen of energiebesparing in de wijk, kan een goede opstap zijn naar een aardgasvrijproject in diezelfde wijk. Als bewoners zich verbonden voelen rond het thema energietransitie, vergroot dat het draagvlak om te pionieren met alternatieven voor aardgas. Wat daarvoor ook helpt: een gedreven bewoner die het voortouw neemt en daarin samen optrekt met een sparring partner bij de gemeente. En een nationale campagne.

Het zijn enkele van de eerste bevindingen uit twee Platform31-projecten rond aardgasvrije wijken. Tijdens de Dag van de lokale democratie, vrijdag 17 november in Nieuwegein, gaf ik met collega Lise Broekaar vast een inkijkje in het onderzoek en de community of practice (CoP) van Platform31 rond dit thema.

Het voorbeeld van hoe eerdere energieprojecten animo voor een aardgasvrije wijk kunnen aanwakkeren, komt uit Haarlem, deelnemer aan de CoP. In het Ramplaankwartier slaagden bewoners erin om zonnepanelen op een naastgelegen tennishal te krijgen. Inmiddels wekken 220 leden stroom op via hun eigen energiecoöperatie. Doordat de wijkstichting al jaren investeert in contacten en communicatie met bewoners, blijkt het relatief eenvoudig om belangstellenden te verzamelen voor een aardgasvrijproject in de wijk.

Dat de samenwerking tussen een actieve bewoner en een ondersteunende ambtenaar cruciaal is voor dit soort pilotprojecten, komt naast Haarlem ook naar voren in Wageningen en Nijmegen, deelnemers aan ons onderzoek. Het nauwe contact tussen wijkbewoner(s) en gemeente helpt bij de wederzijdse informatieoverdracht en de communicatie naar ieders achterban.

Het zijn hoopgevende eerste bevindingen. De energietransitie, hoe abstract die voor de meeste mensen ook nog is, gaat uiteindelijk over “koken en stoken bij mensen achter de voordeur”, zoals terecht werd opgemerkt op de Dag van de lokale democratie. Het is goed om te zien hoe betrokken bewoners proberen te ontdekken wat alternatieven zijn voor aardgas en hoe ze buurtbewoners kunnen motiveren om mee te denken en te doen. Wat daarbij enorm zou helpen, zo klinkt de oproep van de voorlopers, is een nationale campagne om ‘Nederland aardgasvrij in 2050’ op de kaart te zetten. Mooi voornemen voor in het nieuwe Energieakkoord.