Vakantieparken, kwetsbare wijken en krimpregio’s: toevluchtsoorden voor kwetsbare mensen?

Stel: je hebt een laag inkomen, schulden, komt uit de GGZ-opvang of uit een andere zorginstelling en je bent met spoed op zoek naar woonruimte. Doorstromen naar een sociale huurwoning in je eigen woonplaats lukt dan lang niet altijd. Er zijn grofweg drie type gebieden waar je kunt komen te wonen in Nederland. Kwetsbare wijken in steden, verouderde vakantieparken of krimpregio’s. Hier is het wonen goedkoop en de woonruimte snel beschikbaar. De vraag is of je dat proces van concentratie moet stimuleren, op zijn beloop moeten laten, of in actie moet komen?

In kwetsbare wijken in steden is de afgelopen jaren de leefbaarheid afgenomen. Er is meer ervaren overlast en het aantal investeringen in nieuwbouw en onderhoud in woning, woonomgeving en voorzieningen is afgenomen. Door onder meer instroom uit de maatschappelijke opvang naar deze wijken neemt het aantal kwetsbaren toe. De vraag is in hoeverre de ontvangende wijk toegerust is voor de komst van deze nieuwe instroom. En hoeveel incasseringsvermogen zo’n wijk heeft.

Er zijn veel verschillende soorten spoedzoekers die ook nog eens sociaal-economisch zwak zijn: mensen uit de GGZ, beschermd wonen, maatschappelijke opvang of detentie. Een woning is niet altijd beschikbaar in de steden of dorpen, maar vaak wel in krimpregio’s aan de rand van Nederland of in één van de vele verouderde vakantieparken. Want Nederland heeft teveel vakantieparken en de consument wil inmiddels meer luxe die niet altijd geboden wordt. Eigenaren van vakantieparken zien hun pensioen als sneeuw voor de zon verdwijnen en kiezen voor de huisvesting van allerlei soorten spoedzoekers. Het SBS6 programma ‘Fort Oranje: camping of krottenwijk’ liet dit jaar zien hoe een toevluchtsoord voor mensen met (huisvestings)problemen en / of schulden eruitziet. Volstrekt geen ideaalbeeld voor opgroeiende kinderen en een vrijplaats voor ondermijnende criminele activiteiten.

Ook krimpregio’s zijn soms opvanggebieden voor kwetsbare bewoners uit andere delen van Nederland. Hulpverleners in Rotterdam-Zuid weten precies naar welke gebieden men moet doorverwijzen. De koopwoning is goedkoop in krimpregio’s. Een huurwoning heeft geen wachtlijst. De leefbaarheid in deze gebieden staat vaak onder druk. Ook hier is het weer de vraag of het ontvangende dorp klaar is voor deze instroom. En wat de BV Nederland opschiet met het verplaatsen van kwetsbare bewoners van het ene naar het andere kwetsbare gebied.

In Nederland wonen in tegenstelling tot veel andere Europese steden weinig daklozen op straat. Wij hebben kwetsbare wijken, vakantieparken en krimpregio’s. Vooral het particulier bezit op deze plekken kent soms bouwkundig onveilige, maar ook brandgevaarlijke situaties.

De grote vraag is of ruimtelijke concentratie van deze groepen in deze toevluchtsoorden voor het souterrain van de woningmarkt moet worden aangemoedigd. Laten we dat gebeuren? Sturen we de beste hulpverleners van Nederland, een wijkteam plus, naar deze gebieden? Of zorgen we voor een verdunningsbeleid, waarbij gebieden een maximaal aantal kwetsbare mensen kunnen opvangen? Een klassiek en lastig dilemma, dat we morgen niet hebben opgelost. Platform31 verkent in Sturen op gemengde wijken de mogelijke interventies. Laten we in de tussentijd alvast kennis en ervaring uitwisselen en leren van ‘best practices’ in aanpak, zoals de magic mix. De ruimtelijke context verschilt per gebied, maar de aanpak is breder toepasbaar.

Anne-Jo Visser, Platform31

Lees meer

Lees ook de blog Wie kan en wil nog mengen in de wijk? van Jeroen van der Velden.