Toekomstbestendig wonen begint vandaag

Door Netty van Triest

Vanaf 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het ondersteunen en huisvesten van een deel van de mensen die langdurig zorg nodig hebben. Een enorme uitdaging voor nu maar ook in de toekomst. Daarbij gaat het niet om geringe bedragen. In 2015 reserveerde de gemeente Haarlem bijvoorbeeld ruim 2,4 miljoen voor woonvoorzieningen op een totale Wmo-begroting van 36,5 miljoen. Gemeenten zoeken daarom naar oplossingen en financiële instrumenten die voorkomen dat de aanvragen van Wmo-budget voor woningaanpassingen in de nabije toekomst sterk stijgen.

Als ouderen langer zelfstandig blijven wonen, welke maatregelen kunnen hen daar dan bij ondersteunen? Wat kunnen oudere bewoners zelf doen om zich voor te bereiden op eventuele lichamelijke beperkingen? Met wat en wanneer stimuleert een gemeente? Maar ook niet onbelangrijk: wat leveren de inspanningen uiteindelijk op? SVn heeft Platform31 gevraagd dit vraagstuk vanuit verschillende invalshoeken te verkennen. We staan aan de vooravond van een grote transitie waarin nieuwe samenwerkingsvormen en innovaties ons verder gaan helpen. Hoe denken partijen over hun rol en ontwikkelingen? Maar ook welke projecten zijn er al en wat is hun meerwaarde?

Tot nu toe zijn het met name gemeenten die met projecten hun oudere inwoners tot preventieve woningaanpassingen proberen te bewegen. Het is vooral de zorgverzekeraar die hierdoor bespaart op directe, medische kosten als gevolg van valongelukken. Deze ‘split incentive’ stimuleert ‘over de schutting gooi-gedrag’ sterk. Als de besparingen op woningaanpassingen echter kunnen worden gebruikt voor voorlichting over en het uitvoeren van aanpassingen, is het ook voor gemeenten, zorgondernemingen en woningcorporaties aantrekkelijk om zich structureel in te spannen om ouderen te verleiden hun woning aan te passen. Voor inspiratie kunnen we putten uit voorbeelden uit Duitsland of de VS die proeftuinen organiseren gericht op het verminderen van een gebroken heup door een beweegprogramma en een preventieve valpoli. De besparingen die zij realiseren mogen de proeftuinen weer gebruiken voor preventie. Dus beste zorgverzekeraar, wie wil met ons een proeftuin woningaanpassingen inrichten?