Over Boer Tom, De Negen Straatjes en dingen die voorbij gaan

Hans Hugo Smit

Als Boer-Zoekt-Vrouw-fan volg ik de actuele discussies over Boer Tom op de voet. Het zijn er meerdere. Hij zou al een vriendin hebben en dus helemaal niet echt ‘op zoek zijn’. Hij zou eigenlijk te knap zijn voor een boer.

En doordat hij zo enorm veel brieven kreeg van blonde wanne-be-boerinnen, heeft hij andere boeren hun potentiële post ontstolen. En – last but not least – hij zou alleen maar meedoen aan dit enorm succesvolle programma vanwege de landelijke bekendheid die hij erdoor zou krijgen. Hij is kortom té populair en knaagt daarmee aan de grondvesten van ‘onze’ Boer-zoekt-Vrouw!

Die discussie doet me denken aan de Amsterdamse discussie rondom de Negen Straatjes. Al jaren een hip winkelgebied, buiten de bekende binnenstad, waar in kleine historische pandjes allerlei verschillende zelfstandige ondernemers door hun bijzondere aanbod en goede marketing een uniek en verrassend winkelmilieu hebben weten te creëren.

Waar in de rest van Nederland de zorg is: hoe krijgen we meer mensen naar ons winkelgebied, is het Amsterdamse ‘probleem’ de te grote populariteit van De Negen Straatjes. Zoals het vaak gaat met hippe dingen, worden ze op een gegeven moment ontdekt door de massa. De Negen Straatjes figureren prominent in vrijwel elke reisgids. Vanuit de provincie en het verre buitenland trekt het inmiddels drommen mensen. In deze tumultueuze retailtijden met teruglopende omzetten en leegstaande winkels een prestatie van formaat! Toch?

Niet in de ogen van sommigen: volgens hen bezwijkt het gebied aan zijn succes.
De Negen Straatjes zijn inmiddels zo populair en veelbezocht dat ook veel grotere winkelmerken er graag willen zitten en de huren te hoog worden voor veel van de oorspronkelijke ondernemers.

Dat is wellicht sneu voor de gevestigde ondernemers, maar het is ook een soort onvermijdelijke uitkomst van hun succes. Jane Jacobs wees er al op dat diversiteit de neiging heeft zichzelf bij voldoende succes om zeep te helpen. Maar het goede nieuws: er ontstaan vanzelf weer andere plekken, waar pioniers nieuwe concepten en formats gaan uitproberen en die de ‘hippe’ functie van de Negen Straatjes zullen overnemen. Misschien de Van der Pekbuurt in Noord, het gebied rondom De Hallen in West of een ander gebied waarvan bijna niemand nu nog gehoord heeft. En de Negen Straatjes? Die gaan een glansrijke toekomst tegemoet als succesvol winkelgebied met bekende merken en hoge huren.

Boer Tom is niet de stok in het wiel van Boer zoekt Vrouw, maar het bewijs van het succes van de formule. Evenmin is de vestiging van een ketenwinkel van bijvoorbeeld Filippa K of – god verhoedde! – Starbucks niet het einde van de Negen Straatjes, maar een nieuw succesvol begin. En de hippe retail-garde verschuift vervolgens richting De Hallen, waar tegenwoordig Heel Amsterdam Eet, en kijkt TV naar Heel Holland Bakt, tot dat ook die aan hun eigen succes bezwijken.