Omgevingswet: een cadeautje?!

In een energieke samenleving met mondige burgers, complexere opgaven, groeiende ruimtelijke en bestuurlijke verschillen en een diversiteit aan belangen, zou de lancering van de Omgevingswet in 2019 kunnen aanvoelen als cadeautje. De wet beoogt immers meer bestuurlijke afwegingsruimte, integraal werken, versnellen van processen en meer inzichtelijkheid. Kortom: een wet die past bij de huidige maatschappelijke ontwikkelingen. Voorstanders kijken inderdaad uit naar het lokaal kunnen bepalen van de regelgeving en de ruimte die ontstaat voor participatie. Al zijn er ook sceptici die de wet overbodig vinden en prima de weg weten in het labyrint van de fysieke leefomgeving.

Sinds het ontstaan van de Woningwet in 1901 is het kader voor de fysieke leefomgeving inderdaad uitgegroeid tot een omvangrijk labyrint waarin mensen prima hun weg vinden als ze er een tijd in verblijven. Maar wie het vakgebied als nieuwkomer betreedt, worstelt zich door een woud aan lastig te doorgronden regels en nieuwe paden. De Omgevingswet beoogt die versnippering en ondoorzichtigheid te doorbreken. De vraag is alleen: hoe erg willen we veranderen? Willen we bijvoorbeeld een compleet andere verhouding tussen de overheid en maatschappij of uitgaan van hetgeen dat we hebben en daarop doorbouwen? Werk je van binnen naar buiten of van buiten naar binnen als overheid? De VNG heeft hiervoor in elk geval handige veranderstrategieën ontwikkeld. Die blijken goed te werken om met elkaar in gesprek te gaan en inzichtelijk te krijgen hoe een organisatie zich wil ontwikkelen.

Er is nog meer werk aan de winkel. Dat decentrale overheden meer afwegingsruimte krijgen, betekent namelijk ook dat regelgeving gedecentraliseerd wordt en ze over meer onderwerpen een mening moeten hebben. Ook de processen van vergunningverlening gaan anders. En er komt een compleet nieuw digitaal stelsel met andere instrumenten: één omgevingsvisie, één omgevingsplan, één projectbesluit en slechts vier AMvB’s in plaats van honderdtwintig.

Samenhang aanbrengen tussen verschillende sectoren in één wet vergt daarnaast een compleet nieuwe werkwijze waarvoor handreikingen wegwijs bieden. De zogenoemde ‘was-wordt’-lijst van de G32 maakt vergelijkingen tussen de huidige en nieuwe wet.

Het programma Aan de slag met de Omgevingswet ontwikkelde een routeplanner en in de leergang Op dezelfde leest verkennen professionals wat het omgevingsplan gaat inhouden. Platform31 heeft al enige tijd een kennisdossier en organiseert praktijkbijeenkomsten voorbereidend op de Omgevingswet. De inspirerende verslagen kunt u teruglezen. En last but not least: hieronder kunt u kort maar krachtig zien en horen waarom u nu al met de Omgevingswet aan de slag kunt én moet. Zodat u zelf ontdekt in hoeverre de Omgevingswet voor u een cadeautje wordt.