Kracht van zorgzame dorpen

Zo’n 4 jaar geleden was ik landelijk betrokken bij het ontwerp van de zogenaamde 3 decentralisaties in het sociaal domein. Ik was wel enthousiast, maar dacht ook: oh jee, je zult maar als wethouder in een kleine gemeente verantwoordelijk zijn om dat aan te pakken. Niet wetende dat ik kort daarna zou starten als wethouder sociaal domein in Bodegraven – Reeuwijk.

En nu? Een eerste tussenbalans? Geweldig perspectiefrijk.

Ik denk nog steeds dat de beloften kunnen worden waargemaakt. De verzorgingsstaat heeft de afslag genomen naar de verzorgende stad, in mijn geval de zorgzaamheid van dorpen. Op zoek naar de menselijke maat, de nabijheid, aanspreekbaarheid, aandacht, iemand die naast je komt staan.

De nieuwe dynamiek is veelbelovend:

  • Ieder dorp heeft een Huis van Alles georganiseerd, met een eigen programmaraad en een waaier van activiteiten. Waar een autist de drempel overwint en komt stijldansen, een vluchteling vanuit de taallessen de stap maakt om de crea-middag te organiseren en vrijwilligers met rugdekking van het sociaal team de “papierwinkel” opzetten.
  • Ondernemers hun “gezond boeren verstand” als werkgever inzetten om één-op-één eenmalig de buddy te zijn om iemand uit de bijstand naar werk te begeleiden.
  • Een piepjonge professional in deze sfeer onder het motto “beter vergiffenis vragen dan om toestemming” het lef heeft om de juiste maatregel door te zetten waardoor ingrijpende uithuis plaatsing van kinderen kan worden vermeden.
  • De schuldsanering nieuwe wegen inslaat en niet de boekhouding centraal stelt maar het herstel, zich samen met het sociaal team over ingewikkelde zorgmijders buigt, en gebruik maakt van artikel 16 van de participatiewet (bijstand verlenen, ook al is er geen recht).

Het is te vroeg om te juichen. Het is te divers om te kunnen rapporteren in harde systeemtaal. Dit is niet de vooruitgang van grote budgetten, maar de winst in individuele situaties. Maar dat wilden we toch ook: oplossingen in de dagelijkse leefomgeving?

Dus zoeken we de verantwoording in hoorzittingen en werkbezoeken. De story telling is hier de krachtigste vorm van weergeven. Een vrouw die na 16 jaar vruchteloos solliciteren dankzij een straffe uitvoering van SROI wél weer een baan heeft. Een uit elkaar vallend gezinnetje dat dankzij de uitvinding van “sociaal team urgentie” een huis heeft en bij elkaar blijft, en voor het eigen kind kan blijven zorgen.

En dankzij een gemeenteraad dus, die doorheeft dat het hierom gaat. Richting geven en dan vooral ruimte laten. Dan merken dat de gemeenschap in dorpen nog bestaat.