‘Ik groet het goede in u’

Door de hervorming van de langdurige zorg wonen er meer mensen in mijn wijk die net even anders zijn dan anderen. De één heel vrijpostig in zijn gedrag, de ander juist heel schuw, met een glazige blik of geregeld agressief. Het leidt tot gevoelens van onveiligheid: “Kunnen onze kinderen nog wel veilig buiten spelen?” Bij de komst van deze ‘vreemde vogels’ wijzen verschillende personen in mijn omgeving op de bezuinigingen door de overheid. Het is daardoor dat zij in de wijk zijn komen wonen. De onbewuste ondertoon is dat die ‘vreemde vogels’ geen deel uitmaken van onze maatschappij.

Deze tweedeling doet mij denken aan mijn reizen naar Nepal. Daar werd ik altijd zeer enthousiast begroet door de boeren op het veld. Dat ik hun reactie verkeerd interpreteerde werd ik mij pas bewust toen een Brahmaan mij op bevelende toon vroeg: “Wie ben jij en waar kom je vandaan?” Wat is dat voor een opening van een gesprek? Pas een hele tijd later besefte ik mij dat de boerenbevolking, veelal lage kaste, deze bruutheid gewend is en wat is het dan een feest als een blanke, een hogere kaste, je bestaan erkent, gewoonweg door te zeggen ‘Namaste’. De gangbare groet, letterlijk ‘Ik groet het goede in u.’

Het klopt dat bezuinigingen een rol spelen bij het feit dat de ‘vreemde vogels’ in de wijken zijn komen wonen, maar zij komen ook in de wijken vanuit ideologisch perspectief: omdat zij evenveel de ‘maatschappij’ zijn als wij. De mensen die uitstromen uit het beschermd wonen, maken de stap omdat zij ook een zelfstandig leven willen leiden. Wat veel Nederlanders vaak niet weten is dat die stap erg groot kan zijn: van een mooi complex in de binnenstad naar een flatje driehoog achter. Ook gaat een belangrijk deel er financieel op achteruit! Toch maken ze de stap. Dat vraagt om respect.

In mijn werk bezoek ik nu allerlei wooncomplexen om te zien wat de magic is in de Magic Mix van uiteenlopende groepen mensen die samenwonen, waaronder ook uitstromers uit het beschermd wonen. Veel is nog onbekend over hoe je kunt zorgen voor een zachte landing in de wijk voor uitstromers, maar helder is dat grote investeringen nodig zijn in een gedegen kennismaking en communicatie met andere bewoners. Het helpt om het goede in mensen op het netvlies te krijgen, in plaats van alleen het vreemde. En dàt schept nieuwe kansen voor de uitstromers en de rest van de samenleving.

Stimuleren van sociale contacten: hoe doe je dat?

Binnen het experiment Weer thuis in de wijk onderzoekt Platform31 samen met 13 samenwerkingsverbanden van gemeenten, corporaties en GGZ-instellingen hoe zij de voorwaarden voor een zachte landing in de wijk kunnen organiseren. Sociale contacten en stut- en steunstructuren zijn daarbij een belangrijk onderwerp van gesprek. Onderzoek onder 1.300 deelnemers met langdurige psychische problemen van het Panel Psychisch Gezien laat zien dat 81% zich eenzaam voelt. Dit maakt de omvang van de opgave duidelijk en benadrukt hoe voorzichtig we moeten zijn met mensen te laten uitstromen uit Beschermd Wonen wanneer er geen passende maatregelen zijn getroffen.