Code oranje voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet

Het Bureau ICT-Toetsing (BIT) geeft een weeralarm voor de bui die Omgevingswetdeskundigen in het land al zagen hangen: het DSO-in-aanbouw (Digitaal Stelsel Omgevingswet) is onnodig complex. Doorwerken op de huidige manier heeft een groot risico dat er een te dure IT-oplossing komt waar gebruikers weinig aan hebben, waarschuwt het BIT.

De ‘code oranje’ van het BIT kwam vrijdag gelijktijdig naar buiten met de brief waarin demissionair minister Melanie Schultz (Infrastructuur en Milieu) de Tweede kamer informeert over de nieuwe invoeringsdatum voor de Omgevingswet: 1 januari 2021. Met dat aanzienlijke uitstel (de datum voor inwerkingtreding was, na eerder uitstel, gepland in 2019) biedt zij de Kamer, het programma Aan de slag met de Omgevingswet én de decentrale overheden de kans om een DSO-debacle te voorkomen. Er is nog tijd om bij te sturen. Dan moeten alle betrokkenen het BIT-advies goed ter harte nemen.

Dat advies laat niets aan duidelijkheid te wensen over. De minister zet met het huidige ontwerp van het DSO een te grote stap ineens, aldus BIT. Het toetsorgaan vreest dat Schultz daarmee de realisatie van de in het Bestuursakkoord uitgewerkte ambitie in gevaar brengt. Die luidt dat het DSO bij de invoering van de Omgevingswet ten minste het huidige dienstverleningsniveau moet bieden (Scenario 2). Met het ambitieniveau dat het programma Aan de Slag met de Omgevingswet nu aan de dag legt, gaat dat niet lukken, voorspelt het BIT. Het DSO dat nu wordt ontwikkeld is veel rijker in functionaliteit en daardoor ook ingewikkelder dan nodig om het huidige dienstverleningsniveau te kunnen handhaven, zo schrijft het bureau in het advies. Gevolg: het beschikbare budget van €150 miljoen staat nu al onder druk.

Schultz heeft aan de Kamer al meteen laten weten dat ze de adviezen van BIT allemaal opvolgt: het DSO moet eenvoudiger en worden beperkt tot wat strikt noodzakelijk is. De gebruikers, waaronder gemeenten, zullen nog beter worden betrokken bij de ontwikkeling ervan en krijgen door het uitstel van de Omgevingswet meer tijd om te oefenen. Meer focus op Eenvoudig; Beter komt dan later wel.

Dat Schultz politiek niks meer te winnen of verliezen heeft op dit moment, draagt ongetwijfeld bij aan deze snelle koerswijziging. Het noodweer trekt hopelijk zonder al te veel schade voorbij.