Betaalbare keuzevrijheid

Anouk Corèl

Betaalbare woningen worden steeds schaarser en als ze er al zijn, gaan ze niet altijd naar de laagste inkomensgroepen. Uit onderzoek van Rigo blijkt dat woningcorporaties en gemeenten maar weinig criteria opleggen bij de verhuur van sociale huurwoningen. Hierdoor kan het voorkomen dat woningzoekenden met een laag inkomen weinig andere keuze hebben dan een woning met een relatief hoge huur te accepteren. Waarom er maar weinig selectiecriteria worden opgelegd bij de woningtoewijzing? Om de keuzevrijheid te bevorderen. Let wel: de keuzevrijheid van de langstwachtenden en urgenten.

Het aanscherpen van de criteria voor woningtoewijzing zie ik als een van de knoppen om huren betaalbaar te houden. Door woningen met lage huren met voorrang te verhuren aan de laagste inkomensgroepen, voorkom je dat bewoners te hoge woonlasten krijgen en wordt tegelijkertijd de uitputting van de huurtoeslag beperkt. Je zou nog een stapje verder kunnen gaan en huren boven de aftoppingsgrens niet meer verhuren aan de laagste inkomens. Banken baseren de te verkrijgen hypotheek immers ook op het inkomen.

Corporaties denken steeds vaker na over het aanscherpen van de criteria voor woningtoewijzing. Zo was ik laatst bij een symposium over betaalbaarheid in Zwolle waar dit als belangrijke oplossingsrichting naar voren kwam. Andere corporaties duwen huurders voorzichtig de juiste richting op, zoals corporatie Bo-ex die een huurwijzer ontwikkelde waarbij de woningzoekende het inkomen, de huishoudensamenstelling en woonvoorkeur aangeeft en de huurwijzer aangeeft of deze woning geschikt is.

Het met voorrang verhuren van woningen met lage huren aan lagere inkomensgroepen heeft uiteraard alleen zin als deze woningen er ook zijn. Het verhogen van huren na mutatie naar 599 of zelfs 699 euro kan betekenen dat de laagste inkomens nergens voorrang krijgen maar wel beperkt worden in de keuze voor duurdere woningen. Gemeenten en corporaties moeten daarom afspreken welke woningen in welke prijscategorieën beschikbaar komen.